Nietrzymanie moczu u seniorów - przyczyny i postępowanie

Artykuł powstał przy współpracy z dr n.med. Anitą Sikorą-Szubert Nietrzymanie moczu u seniorów

Nietrzymanie moczu u osób starszych stanowi ważny problem społeczny, zdecydowanie obniżający jakość życia. Jest to spowodowane wieloma czynnikami – przede wszystkim naturalnym procesem starzenia się organizmu, chorobami współtowarzyszącymi czy osłabienie mięśni dna miednicy. Dlatego też zarówno nietrzymanie, jak i trudności z oddaniem a nawet zatrzymanie moczu u osoby starszej powinno być sygnałem alarmującym.

Niezwykle istotna jest odpowiednia diagnostyka problemu, tak aby poznać przyczyny i sposoby postępowania 
w danym rodzaju nietrzymania moczu oraz jeśli zaistnieje taka potrzeba dobrać również odpowiednie środki wchłaniające, które dadzą poczucie bezpieczeństwa i zapewnią odpowiednią higienę.

Nietrzymanie moczu u osób starszych – przyczyny

Nietrzymanie moczu u osób starszych jest jednym z głównych problemów zdrowotnych z jakim możemy spotkać się w tym wieku. Przyczyn nietrzymania moczu może być wiele od problemów związanych z siłą mięśni dna miednicy, których zadaniem jest utrzymać narządy miednicy mniejszej takie jak pęcherz moczowy, pochwa, macica, odbytnica w odpowiednim ustawieniu. Nietrzymaniu moczu może również towarzyszyć silna potrzeba udania się do toalety - tzw. parcie naglące. Nietrzymanie moczu (NTM) może również pojawiać się przy zakażeniach układu moczowego. Diagnostyka i odpowiednie leczenie tych stanów zapalnych staje się więc w przypadku osób starszych niezwykle istotne. Jeśli osoba starsza ma demencję, dowiedzenie się, jak się czuje i czy coś ją boli, jest znacznie utrudnione przez problemy z komunikacją. Dlatego niezwykle istotne jest, aby osoby bliskie umiały obserwować pierwsze objawy tych problemów, miały świadomość jak ważna jest ilość przyjmowanych płynów czy odpowiednia higiena. Nietrzymanie moczu u osób starszych może także pojawić się jako objaw towarzyszący innych chorób, takich jak cukrzyca, stwardnienie rozsiane czy przerost gruczołu krokowego. Ważna jest również świadomość efektów ubocznych przyjmowanych leków, które mogą również wpływać na funkcje układu moczowego, a co za tym idzie trzymanie moczu. Jedną z głównych przyczyn nietrzymania moczu lub problemów z efektywnym opróżnieniem pęcherza jest u mężczyzn przerost gruczołu krokowego lub konsekwencje leczenia nowotworu tego gruczołu. Jeśli tylko pojawią się trudności z oddawaniem moczu, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, przerywany strumień moczu warto zgłosić się do lekarza, ustalić przyczynę tych dolegliwości. W wieku starszym szczególnie po 60. roku życia wzrasta ryzyko nowotworu gruczołu krokowego, dlatego wczesne zgłoszenie się do specjalisty jest niezwykle ważne.

Bielizna dla osób starszych

Zatrzymanie moczu u starszej osoby

Zatrzymanie moczu u osoby starszej może mieć charakter przewlekły i ostry. W pierwszym przypadku dochodzi do niecałkowitego opróżnienia pęcherza – jak w wyżej opisanej sytuacji. W drugim przypadku, gdy zatrzymanie moczu występuje w postaci ostrej, dochodzi do całkowitej nagłej niemożności oddania moczu, która wiąże się z bólem i ogromnym uczuciem parcia na pęcherz moczowy. Wtedy konieczna jest wizyta u lekarza, a także cewnikowanie, które umożliwia opróżnienie pęcherza. Nie wolno bagatelizować epizodu zatrzymania moczu, zwłaszcza w formie ostrej, gdyż może ono doprowadzić do poważnych powikłań. Przyczyną zatrzymania moczu najczęściej jest zablokowanie odpływu moczu przez kamienie moczowe, nowotwór, powiększony narząd np. gruczoł krokowy czy inne mechaniczne bariery. Do zatrzymania moczu może dojść również na skutek przyjmowania silnych leków przeciwbólowych (opioidowych) lub też preparatów przeciwdepresyjnych. Jeśli osoba starsza przyjmuje takie farmaceutyki, konieczne może być stosowanie cewnika, ale też kontakt z lekarzem prowadzącym. Do zatrzymania moczu u osób starszych mogą doprowadzić także choroby neurologiczne czy psychiczne.

Bielizna dla starszych osób

Nierzadko w sytuacji, w której senior cierpi na nietrzymanie moczu, opiekunowie decydują się na produkty chłonne przeznaczone dla osób z bardzo ciężkim przebiegiem schorzenia, które nie są już w stanie samodzielnie skorzystać z toalety. To jednak ostateczność, po którą wcale nie trzeba sięgać. Bielizna dla starszych osób jest dużo lepszym wyjściem. Przede wszystkim przypomina zwykłą bieliznę, co dla osób starszych i z demencją będzie bardzo pomocne. Nie dochodzi bowiem do odczuwalnych dla seniora zmian  – bieliznę chłonną można włożyć do szuflady tak samo, jak zwykłą bieliznę. Zakłada się ją również w ten sam sposób. Jest wygodna i niewidoczna pod ubraniem, nie uciska, a jednocześnie łatwo można ją zdjąć, jeśli senior postanowi samodzielnie skorzystać z toalety. Bielizna chłonna Elly przeznaczona jest dla osób ze średnim nietrzymaniem moczu. Jeśli jednak osoba starsza tylko popuszcza mocz, dobrą ochroną przed wilgocią będą już wkładki chłonne. Można wkleić je w bieliznę i włożyć z powrotem do szuflady. Istnieje naprawdę wiele rozwiązań, które są dużo lepsze niż pieluchy dla dorosłych. 

Nietrzymanie moczu u osób starszych może stanowić duży problem higieniczny i socjalny oraz znacząco obniżać jakość życia seniora. Dolegliwości te stanowią jednak przede wszystkim sygnał, że z ciałem dzieje się coś niepokojącego i należy podjąć próby leczenia u lekarza specjalisty jak również u fizjoterapeuty urologicznego. Poza specjalistycznym leczeniem niezwykle istotna jest również odpowiednio dobrana bielizna czy wkładki chłonne, które zapewnią seniorowi poczucie bezpieczeństwa i kontroli nad objawami.

Jak przygotować się na wyjazd na wczasy przy nietrzymaniu moczu

Nietrzymanie moczu bardzo często wpływa negatywnie na jakość życia. To choroba, która może powodować ogromny dyskomfort w każdej sytuacji – w pracy, w domu, a tym bardziej podczas wyjazdu. Jeśli przygotowujesz się do wakacji lub wyjazdu służbowego, możesz zabrać ze sobą wkładki na nietrzymanie moczu. To podstawa, by zapewnić sobie komfort w trakcie podróży. Jednak nie tylko wkładki na nietrzymanie moczu będą ci potrzebne. Jak przygotować się na wyjazd, gdy cierpisz na NTM?

Ciąża po 40-stce - jak dbać o siebie i dziecko?

Późne macierzyństwo nie jest w dzisiejszych czasach rzeczą niespotykaną. Coraz więcej kobiet się na nie decyduje. Ciąża po 40 roku życia nie musi być już trudna ani stygmatyzująca. Chociaż organizm się starzeje, kobiety w tym wieku nadal są zdrowe i pełne sił. Co więcej, ciąża w wieku 40 lat nierzadko jest dużo bardziej przemyślana od tej w wieku młodzieńczym. Nie da się jednak nie zauważyć, iż ciąża po 40 roku życia wiąże się z pewnym ryzykiem. Jak dbać o siebie i o dziecko, by wszystko przebiegło zgodnie z planem?

Skutki osłabienia mięśni dna miednicy po wielu ciążach

Poród wiąże się z dużym obciążeniem dla organizmu kobiety. Oprócz dolegliwości bólowych związanych z konsekwencjami porodu np. nacięciem i zszyciem tkanek krocza mogą mu również towarzyszyć takie konsekwencje jak osłabienie, uszkodzenie czy wzmożone napięcie mięśni dna miednicy. Wiadomym jest, że każdy kolejny poród wpływa na funkcję mięśni dna miednicy jak również statykę narządów miednicy mniejszej. Niestety nie tylko nietrzymanie moczu może być objawem pogorszenia funkcji mięśni dna miednicy. Z czym jeszcze mogą borykać się kobiety, które przeszły kilka porodów?