Układ moczowy człowieka – budowa, funkcje i kluczowe elementy

Artykuł powstał przy współpracy z mgr Moniką Grzegorzewicz Układ moczowy człowieka - budowa i funkcje

Układ moczowy to jeden z ważniejszych układów w ludzkim organizmie. Nazywany układem wydalniczym, zbiera produkty uboczne przemiany materii i wydala je z organizmu. Budowa układu moczowego i jego poszczególne elementy umożliwiają mu realizowanie kluczowego zadania, czyli oczyszczania organizmu z toksyn. Jego sprawne funkcjonowanie jest więc newralgiczne dla naszego dobrego zdrowia.

Budowa układu moczowego

Budowa układu moczowego pozwala mu na realizowanie swojej podstawowej funkcji oczyszczającej. W skład układu moczowego człowieka wchodzą nerki, moczowody, pęcherz moczowy oraz cewka moczowa

Mówi się, że na straży naszego zdrowia stoi krew. Ma ona za zadanie nie tylko dostarczanie tkankom tlenu i rozprowadzanie substancji odżywczych wchłoniętych z przewodu pokarmowego, ale odpowiada także za odprowadzanie produktów przemiany materii do nerek. Nerki leżące po obu stronach kręgosłupa zbudowane są z kolei z nefronów, które odpowiadają za filtrację krwi i wytwarzanie moczu. Do nich krew doprowadzana jest poprzez tętnicę nerkową. Przedostaje się ona do kłębuszków nerkowych, gdzie jest filtrowana. Przesączona w ten sposób woda i związki chemiczne tworzą tzw. mocz pierwotny, który do wydalenia musi zostać zagęszczony. Ten poddawany jest resorpcji, która polega na wtórnym wchłanianiu wody oraz substancji niezbędnych dla naszego organizmu. W ten sposób mocz ulega zagęszczeniu i znacznie zmniejsza też swoją objętość. 

Od każdej z nerek odchodzi moczowód – wąski i długi przewód, którym mocz spływa z miedniczek nerkowych do pęcherza moczowego, pełniącego rolę zbiornika na mocz. Zbudowany jest on z elastycznych mięśni gładkich, które w ramach wypełniania się uryną, rozciągają się. Wraz z wypełnianiem się pęcherza receptory umieszczone w jego ścianie wysyłają sygnał do mózgu, w efekcie czego odczuwamy potrzebę oddania moczu. Wówczas dochodzi do rozluźnienia zwieraczy i  skurczu mięśnia wypieracza pęcherza moczowego oraz wyprowadzenia moczu na zewnątrz poprzez cewkę moczową. Ta z kolei zaopatrzona jest w mięsień zwieracza, który nie tylko umożliwia wypływ moczu, ale zapobiega także problemom nietrzymaniu moczu np. podczas kaszlu czy kichania. 

Męski układ moczowy

Elementy układu moczowego u mężczyzn są dokładnie takie same, jak u kobiet. Różnią się natomiast położeniem pęcherza moczowego. U mężczyzn pęcherz zlokalizowany jest w miednicy, między spojeniem łonowym a odbytnicą. Jest on nieco większy niż u kobiet, a pod nim umieszczony jest gruczoł krokowy, który jest nie tylko ważnym elementem układu płciowego, ale również moczowego. To właśnie przez miąższ prostaty przechodzi cewka moczowa. W sytuacji, gdy mamy do czynienia z przerostem prostaty, mogą pojawić się problemy ze strony układu moczowego, takie jak skąpomocz czy bezmocz. Warto również wiedzieć, że męski układ moczowy łączy się z układem płciowym na odcinku cewki moczowej. Ta u mężczyzn jest znacznie dłuższa niż u kobiet (jej długość wynosi od 15 do 20 cm) i służy nie tylko wydalaniu moczu, ale również odprowadzaniu nasienia. 

Kobiecy układ moczowy

W przeciwieństwie do męskiego układu moczowego, kobiecy układ moczowy jest oddzielony od układu płciowego. Położony jest jednak w jego bliskim sąsiedztwie, co sprawia, że bardzo często dochodzi do przenoszenia różnego rodzaju infekcji. Pęcherz moczowy zlokalizowany jest z kolei między spojeniem łonowym a macicą i pochwą. Jest mniejszy niż u panów, a kluczową różnicą w anatomii układu moczowego u kobiet i mężczyzn jest długość cewki moczowej. U tych pierwszych jest ona znacznie krótsza, osiąga długość 3-5 cm, jak i szersza, co sprzyja również częstszemu występowaniu zakażeń i infekcji dróg moczowych. Patogeny mają wówczas krótszą drogę do przebycia, w związku z czym szybciej trafiają do pęcherza, powodując różne dolegliwości.

Funkcje układu moczowego 

Nasz organizm nieustannie pracuje. W jego komórkach zachodzi szereg procesów i przemian, w wyniku których powstaje wiele produktów odpadowych. Niektóre z nich mogą być bardzo szkodliwe, dlatego też konieczne jest ich cykliczne wydalanie. To właśnie dzięki filtrowaniu krwi nasz organizm jest w stanie pozbyć się zbędnych produktów przemian biochemicznych i metabolicznych, które oddajemy wraz z moczem. Jego wydalanie umożliwia z kolei sprawnie działający układ moczowy, który z racji swej funkcji nazywany jest także układem wydalniczym. Podstawowe funkcje układu moczowego nie ograniczają się jednak tylko do wydalania toksyn z organizmu. Mają również za zadanie utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej oraz wodno-elektrolitowej organizmu, dzięki czemu regulują także ciśnienie tętnicze. 

Pamiętajmy, że sprawnie działający układ moczowy człowieka jest kluczowy dla utrzymania dobrego zdrowia. W momencie, gdy fizjologia układu moczowego nie budzi żadnych zastrzeżeń, a ten działa prawidłowo, pozbywamy się toksyn z naszego organizmu. Co więcej – jesteśmy w stanie kontrolować wydalanie moczu, a w razie potrzeby opóźnić moment opróżnienia pęcherza. Gdy borykamy się jednak z problemem nietrzymania moczu, choć doraźnie możemy podnieść sobie komfort życia, stosując na przykład wkładki chłonne, zawsze warto skonsultować się z lekarzem, a następnie fizjoterapeutą urologicznym.

Artykuł nie posiada jeszcze ocen i komentarzy

Artykuły blogowe

Cystynuria – jak powstają kamienie cystynowe i jak się ich pozbyć?

Cystynuria to choroba genetyczna, która prowadzi do powstawania kamieni cystynowych. U podstaw ich formowania leży nadmierne wydalanie cystyny z moczem. W momencie, gdy jej stężenie w moczu przekracza poziom jej rozpuszczalności, zaczyna się ona krystalizować, tworząc kamienie cystynowe. W jaki sposób dochodzi do formowania się nierozpuszczalnych złogów i jak można się ich pozbyć? W jaki sposób zapobiegać ich powstawaniu?

Cystynuria – jak powstają kamienie cystynowe
Zapalenie cewki moczowej

Zapalenie cewki moczowej – porady dla kobiet i mężczyzn

Zapalenie cewki moczowej to dolegliwość ze strony układu moczowego, do rozwoju której dochodzi najczęściej podczas kontaktów seksualnych. Prowadzi do pieczenia i świądu cewki moczowej podczas mikcji, może objawiać się charakterystyczną wydzieliną lub przebiegać całkowicie bezobjawowo. W trosce o własne zdrowie, bardzo ważne jest więc regularne poddawanie się badaniom. A jak radzić sobie w przypadku zapalenia cewki moczowej? Jak walczyć z infekcją?

Męskie klimakterium, czyli andropauza – w jakim wieku się jej spodziewać?

Andropauza określana mianem męskiego klimakterium, to naturalny etap w życiu mężczyzny, który charakteryzuje się burzliwymi zmianami hormonalnymi. Jej objawy mogą być odczuwalne zarówno na poziomie fizycznym, psychicznym, jak i seksualnym. Powoduje spadek jakości życia intymnego, objawia się większą drażliwością i obniżonym poczuciem pewności siebie. W jakim wieku pojawia się męskie przekwitanie i jak długo trwa andropauza?

Męskie klimakterium, czyli andropauza