Czym jest wysiłkowe nietrzymanie moczu i jakie są objawy

Artykuł powstał przy współpracy z dr n.med. Anitą Sikorą-Szubert

Nietrzymanie moczu to wciąż wstydliwy problem zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn. Nie musisz być osobą starszą, by wysiłkowe nietrzymanie moczu dotyczyło właśnie ciebie. To nie tylko choroba seniorów – cierpią na nią również młode osoby znajdujące się w grupie ryzyka tej dysfunkcji. Co wpływa na występowanie NTM? Jak leczyć wysiłkowe nietrzymanie moczu?

Wysiłkowe nietrzymanie moczu – objawy

Wysiłkowe nietrzymanie moczu występuje wtedy, gdy dochodzi do niekontrolowanych wycieków moczu. Problem może pojawić się w trakcie dnia, na przykład podczas wykonywania codziennych obowiązków, podczas kaszlu, kichnięcia, podskoków czy aktywności fizycznej. Wyciekom najczęściej towarzyszy wzrost ciśnienia śródbrzusznego. Osoby cierpiące na wysiłkowe nietrzymanie moczu nie będą mieć wzmożonego parcia na pęcherz lub nagłej potrzeby skorzystania z toalety. Wycieki najczęściej pojawiają się w dzień, dużą rzadkością są mimowolne mikcje w nocy. Im dłuższy czas trwania tych dolegliwości tym mniejszy bodziec będzie wywoływał dolegliwości. Opierając się na przykładzie - początkowo problemy pojawiają się np. po dłuższej infekcji przebiegającej z kaszlem, a z biegiem czasu wyciek towarzyszy każdemu kaszlnięciu czy kichnięciu.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu – przyczyny

Wysiłkowe nietrzymanie moczu – u kobiet i mężczyzn – może występować co najmniej z dwóch powodów. Anatomiczne wysiłkowe nietrzymanie moczu spowodowane jest nadmierną ruchomością okolicy połączenia cewki i pęcherza moczowego. Przyczyną tej ruchomości jest niewystarczające podparcie tych struktur przez mięśnie dna miednicy. Cewka bez właściwej stabilizacji nie będzie zapewniać utrzymania moczu w pęcherzu podczas wzrostu ciśnienia śródbrzusznego. Wysiłkowe nietrzymanie moczu może być również spowodowane niewydolnością mięśnia zwieracza wewnętrznego cewki.

U kobiet wysiłkowe nietrzymanie moczu może także wynikać z uszkodzeń w układzie powięziowo-mięśniowym w obrębie miednicy mniejszej, które zachodzą np. podczas porodów naturalnych, którym towarzyszą uszkodzenia krocza (nacięcie, pęknięcie krocza) czy wykorzystano w ich trakcie np. kleszcze. W okresie menopauzy przyczyną problemów z nietrzymaniem moczu jest spadek czynności hormonalnej jajników - zmniejszenie poziomu estrogenów. Zmniejszenie poziomu estrogenów sprzyja zmniejszeniu wytrzymałości struktur dna miednicy, zwiększa przez to ich podatność na uszkodzenia. Czynnikami ryzyka nietrzymania moczu są także zabiegi chirurgiczne w obrębie miednicy mniejszej, wady wrodzone czy choroby nowotworowe jak np. rozrost gruczołu krokowego u mężczyzn i związana z tym procedura operacyjna.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu - stopnie zaawansowania

Nietrzymanie moczu jest chorobą, którą można i warto rozpoznawać już na wczesnym etapie. Jednak konieczna jest odpowiednia diagnostyka i właściwie zaplanowane leczenie zarówno lekarskie jak i fizjoterapeutyczne. W przeciwnym razie NTM będzie postępować i może przez to stać się dużo trudniejsze do wyleczenia. Obecnie rozpoznaje się trzy stopnie wysiłkowego nietrzymania moczu:

  • I stopień – niewielka ilość moczu wypuszczana jest w sposób nieuświadomiony podczas kaszlu, śmiechu, kichania czy innej sytuacji, która nagle i bardzo mocno zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej.

  • II stopień – wyciek jest spowodowany średnim wysiłkiem, na przykład bieganiem czy dźwiganiem cięższych przedmiotów.

  • III stopieńpopuszczanie moczu obserwowane jest przy niewielkim wysiłku, także w pozycji leżącej. Może pojawić się nawet podczas zmiany pozycji z leżącej na siedzącą.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu – leczenie

Teraz widzisz już, jak dużym problemem jest wysiłkowe nietrzymanie moczu. Leczenie tej choroby może być trudne – także w zależności od stopnia zaawansowania. Powinno być również skonsultowane ze specjalistą. Ze względu na to, że za przyczynę wysiłkowego nietrzymania moczu uznaje się przede wszystkim osłabienie bądź wzmożone napięcie mięśni dna miednicy, najlepszym sposobem leczenia tego problemu jest odpowiednie ćwiczenie wspomnianych mięśni po wcześniejszej kontroli u fizjoterapeuty uroginekologicznego. Do prawidłowej nauki ćwiczeń fizjoterapeuta będzie wykorzystywał USG, EMG oraz inne urządzenia pozwalające zobrazować prawidłową pracę mięśni dna miednicy. Pamiętaj, że terapia powinna być wcześniej poprzedzona wnikliwym wywiadem oraz badaniem fizjoterapeutycznym, które u wykwalifikowanej fizjoterapeutki uroginekologicznej może również obejmować badanie wewnętrzne, przezpochwowe (per vaginam) i/lub przezodbytnicze (per rectum). Zachowawcze leczenie wysiłkowego nietrzymania moczu nie obejdzie się bez zmiany stylu życia, nawyków toaletowych a czasem również i zmniejszenia masy ciała. Wysiłkowe nietrzymanie moczu rzadko jest leczone za pomocą farmakoterapii. W sytuacji, w której wysiłkowe nietrzymanie moczu jest zaawansowane a leczenie z wykorzystaniem metod leczenia zachowawczego nie przyniosło oczekiwanych efektów, lekarz może zalecić leczenie metodą operacyjną.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu i doraźne metody ochrony przed wilgocią

Nietrzymanie moczu niesie za sobą zarówno trudności natury fizycznej, ale również i psychologicznej czy społecznej ze względu na intymny charakter tych dolegliwości. Osoby, które zmagają się z tą chorobą, nierzadko rezygnują z własnych pasji, spotkań ze znajomymi, a nawet z wychodzenia z domu w obawie, iż nie będą w stanie zapanować nad pęcherzem. Istnieją na to doraźne sposoby, takie jak noszenie wkładek chłonnych Elly. Są zupełnie niewidoczne pod ubraniami, a jednocześnie niezwykle chłonne. Umożliwiają ochronę okolic intymnych przed wilgocią, a co za tym idzie przed podrażnieniami i niwelują nieprzyjemny zapach. Warto nosić je podczas leczenia, by zapewnić sobie niezbędny komfort.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu to częsta choroba, której nie należy się wstydzić i z którą można sobie z pomocą specjalistów efektywnie pomóc.

Jak przygotować się na wyjazd na wczasy przy nietrzymaniu moczu

Nietrzymanie moczu bardzo często wpływa negatywnie na jakość życia. To choroba, która może powodować ogromny dyskomfort w każdej sytuacji – w pracy, w domu, a tym bardziej podczas wyjazdu. Jeśli przygotowujesz się do wakacji lub wyjazdu służbowego, możesz zabrać ze sobą wkładki na nietrzymanie moczu. To podstawa, by zapewnić sobie komfort w trakcie podróży. Jednak nie tylko wkładki na nietrzymanie moczu będą ci potrzebne. Jak przygotować się na wyjazd, gdy cierpisz na NTM?

Ciąża po 40-stce - jak dbać o siebie i dziecko?

Późne macierzyństwo nie jest w dzisiejszych czasach rzeczą niespotykaną. Coraz więcej kobiet się na nie decyduje. Ciąża po 40 roku życia nie musi być już trudna ani stygmatyzująca. Chociaż organizm się starzeje, kobiety w tym wieku nadal są zdrowe i pełne sił. Co więcej, ciąża w wieku 40 lat nierzadko jest dużo bardziej przemyślana od tej w wieku młodzieńczym. Nie da się jednak nie zauważyć, iż ciąża po 40 roku życia wiąże się z pewnym ryzykiem. Jak dbać o siebie i o dziecko, by wszystko przebiegło zgodnie z planem?

Skutki osłabienia mięśni dna miednicy po wielu ciążach

Poród wiąże się z dużym obciążeniem dla organizmu kobiety. Oprócz dolegliwości bólowych związanych z konsekwencjami porodu np. nacięciem i zszyciem tkanek krocza mogą mu również towarzyszyć takie konsekwencje jak osłabienie, uszkodzenie czy wzmożone napięcie mięśni dna miednicy. Wiadomym jest, że każdy kolejny poród wpływa na funkcję mięśni dna miednicy jak również statykę narządów miednicy mniejszej. Niestety nie tylko nietrzymanie moczu może być objawem pogorszenia funkcji mięśni dna miednicy. Z czym jeszcze mogą borykać się kobiety, które przeszły kilka porodów?